ฟันคุด

ฟันคุด

  ฟันคุด คือ ฟันที่ไม่สามารถขึ้นได้ในตำแหน่งของฟันตามปกติ   ลักษณะฟันคุดพบได้หลายลักษณะเช่น

  • ฟันคุดที่ฝังตัวฟันทั้งซี่ในกระดูกขากรรไกร
  • ฟันคุดที่มีบางส่วนโผล่พ้นกระดูก แต่ยังไม่โผล่พ้นเหงือกขึ้นมา แล้วมีการล้มเอียงมาไปทางด้านใกล้แก้มหรือด้านใกล้ลิ้นหรือเอียงมาด้านประชิดกับฟันข้างเคียงหรือเอียงไปด้านหลังที่ไม่มีฟันเลย  หรืออาจอยู่ในลักษณะนอนขนานกับแนวบดเคี้ยวในช่องปาก

  ฟันคุดจะส่งผลให้เกิดปัญหาหรือไม่ ขึ้นกับลักษณะการล้มเอียง ตำแหน่งที่เกิดฟันคุดหรือระดับความลึกของฟันคุดซี่นั้นในกระดูกขากรรไกร ปัญหาที่อาจเกิดขึ้นได้แก่ การสบฟันที่ผิดปกติ  การเกิดเศษอาหารติดบริเวณที่ล้มเอียงกับฟันข้างเคียงทำให้เกิดฟันผุที่ฟันคุดและฟันข้างคียงได้ หรืออาจเกิดเป็นถุงน้ำ(Cyst)ในกระดูกขากรรไกร กรณีที่เกิดฟันคุดแบบที่ฝังในกระดูกขากรรไกรทั้งซี่

  สามารถตรวจว่ามีฟันคุดหรือไม่ด้วยการถ่ายภาพรังสีแบบ Orthopanoramic technic ซึ่งเป็นเทคนิกการถ่ยภาพรังสีฟันทั้งช่องปากในครั้งเดียว เพื่อค้นหาว่ามีฟันที่คุดหรือไม่

เมื่อพบว่ามีฟันคุดในช่องปาก  ทันตแพทย์จะแนะนำให้ผ่าฟันคุดออกในกรณี

  • ถ้าฟันคุดนั้นขึ้นบางส่วน เป็นฟันผุ สบไม่ได้ หรือไม่มีคู่สบ ไม่ได้ใช้ประโยชน์
  • มีเหงือกอักเสบบริเวณที่มีการหุ้มของเหงือกบนตัวฟันคุดบางส่วน หรือมีการติดเชื้อปวดบวมในบริเวณนี้
  • มีการเกิดฟันผุของฟันคุด หรือ ฟันข้างเคียงที่ติดกับฟันคุด
  • เกิดถุงน้ำที่มีสาเหตุมาจากฟันคุด
  • ฟันคุดเป็นสาเหตุให้เศษอาหารติดบ่อยจนเกิดการละลายตัวของกระดูกในบริเวณนั้น
  • ในกรณีที่เป็นปัญหาต่อการรักษาทางทันตกรรมอื่นๆ เช่น คนไข้ต้องจัดฟัน หรือใส่ฟันปลอมแม้นแต่การอุดฟันที่ฟันคุดอาจขัดขวางการทำงานของทันตแพทย์

  การผ่าฟันคุด ใช้เวลามากน้อยเพียงใดขึ้นกับความยากง่ายของฟันคุด ถ้ามีโรคประจำตัวหรือมีประวัติแพ้ยาหรือ มียาชนิดใดที่ต้องรับประทานเป็นประจำโดยเฉพาะยาที่ใช้กับระบบหัวใจและหลอดเลือดรวมทั้งกระดูกควรแจ้งแก่ทันตแพทย์ผู้รักษาก่อน เพราะอาจต้องมีการงดยาบางชนิดหรือทำการรักษาไม่ได้ในขณะนั้นอาจจำเป็นต้องปรึกษาแพทย์ประจำตัวผู้ป่วย ก่อนการผ่าฟันคุดหลังผ่าฟันคุดอาจมีอาการปวดและบวมที่แผลผ่าตัด แล้วอาการบวมจะค่อยๆลดลง ผู้ป่วยอาจต้องรับประทานอาหารอ่อนๆหรือพูดไม่ปกติเท่าที่ควร และควรมีเวลาพักผ่อนหลังการผ่าฟันคุดแล้วนานเท่าไรขึ้นกับความยากง่ายในการผ่าตัดและผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นเช่น เลือดหยุดยากมีการติดเชื้อร่วมด้วยเป็นต้น

การปฏิบัติตัวภายหลังผ่าฟันคุด

  1. ภายหลังผ่าฟันคุด ทันตแพทย์จะให้กัดผ้าก๊อซบริเวณแผลถอนฟัน ให้กัดผ้าดังกล่าวให้แน่น อย่างน้อย 1 ชั่วโมง ไม่ควรดูดแผล หรือใช้ลิ้นเลียที่แผล ในระหว่างนั้น หากมีเลือด น้ำลาย ให้กลืนลงคอ ไม่ควรบ้วนทิ้ง เพราะจะเป็นการกระตุ้นให้เลือดไหลออกมาอีก สามารถเปลี่ยนผ้าก๊อซใหม่ได้ หากผ้าก๊อซเก่าชุ่มน้ำลายและเลือด การเปลี่ยนผ้าก๊อซใหม่ ให้ล้างมือให้สะอาด ก่อนหยิบจับผ้าก๊อซใหม่มาเปลี่ยน
  2. รับประทานยาแก้ปวด ยาแก้อักเสบ หรือ ยาปฏิชีวนะ ตามที่ทันตแพทย์จัดให้ และตามเวลาที่กำหนด หากมีอาการแพ้ยา เช่น มีผื่นคัน  หายใจไม่ออก แน่นหน้าอก ให้หยุดยาทันที และพบแพทย์โดยเร็ว เพื่อแก้ปัญหาฉุกเฉินหรือพบทันตแพทย์ผู้รักษาเพื่อเปลี่ยนยา
  3. เมื่อเลือดหยุดไหลแล้ว สามารถแปรงฟันได้ตามปกติ แต่ควรหลีกเลี่ยงการกระทบกระเทือนแผลและการบ้วนน้ำแรงๆ
  4. ใช้ผ้าห่อน้ำแข็งประคบแก้มข้างที่ทำในช่วง 24 ชั่วโมงแรกภายหลังการผ่าฟันคุด จะช่วยให้เลือดหยุดไหลและลดอาการบวมได้ ไม่ควรใช้อุปกรณ์ใดๆ แตะจับบริเวณแผล เนื่องจากอาจทำให้เลือดไหลออกมาอีก เป็นการรบกวนการหายของแผล และทำให้แผลติดเชื้อได้
  5. หลังจาก 24&nbspชั่วโมงถ้าเลือดหยุดไหลแล้ว สามารถใช้ผ้าชุบน้ำอุ่นประคบ เพื่อลดอาการบวมของแผล สามารถบ้วนปากด้วยน้ำเกลือ(เกลือ 1 ช้อนชา ผสมน้ำหรือน้ำอุ่น 1 แก้ว) เพื่อเป็นการล้างแผลได้
  6. ไม่ควรออกกำลังกาย ทำงานหนัก ที่กระทบกระเทือนแผลในช่วง 3 วันหลังผ่าตัดฟันคุด  เลือกรับประทานอาหารอ่อน หรือเหลว ไม่ร้อนจัด เย็นจัด  หรือเผ็ดจัด ควรงดสุรา บุหรี่ จนกว่าแผลจะหาย
  7. ควรกลับมาพบทันตแพทย์เพื่อตัดไหม ประมาณ  1 สัปดาห์หลังจากผ่าฟันคุด ไม่ควรทิ้งไว้นานเกิน 2 สัปดาห์  นอกจากในกรณีทันตแพทย์นัดเอง